Wiosenny start Państwa instalacji wodnej w jachcie i kamperze

Opublikowano dnia 7 maja 2025

Pierwsze ciepłe promienie słońca to zapowiadają: sezon kempingowy i żeglarski 2025 stoi w blokach startowych! Rośnie radosne oczekiwanie na wolność i przygodę. Zanim jednak odcumują Państwo lub uruchomią silnik, należy dokładnie przyjrzeć się krytycznemu, często niedocenianemu obszarowi Państwa mobilnego domu: instalacji wodnej.

Po długiej zimowej przerwie, podczas której Państwa kamper lub łódź być może stały nieużywane, w zbiornikach i przewodach mogli się zagnieździć niewidzialni lokatorzy. Woda resztkowa, wahania temperatury i ciemność stwarzają idealne warunki do powstawania drobnoustrojów, bakterii i uporczywych biofilmów. Mogą one nie tylko zepsuć przyjemność z picia świeżej wody, lecz także stanowić poważne zagrożenie dla zdrowia.

Niewidoczne zagrożenie podczas zimowego snu: jak biofilmy opanowują Państwa instalację wodną
Po długim postoju, typowym dla miesięcy zimowych, w zbiorniku na świeżą wodę, w przewodach, w pompie lub w bojlerze często pozostają niewielkie ilości wody resztkowej. Nawet jeśli instalacja została „opróżniona”, w wielu miejscach pozostają wilgoć i najmniejsze kałuże wody. Ta wilgoć resztkowa, w połączeniu z często znacznymi wahaniami temperatury między zimnymi nocami a pierwszymi łagodnymi dniami wiosny (które prowadzą do powstawania skroplin na wewnętrznych ściankach zbiornika), tworzy idealny mikroklimat dla wzrostu mikroorganizmów.

Na wewnętrznych powierzchniach zbiorników i węży (które w zależności od materiału i wieku mogą mieć także mikropory lub bardziej chropowate miejsca, w których drobnoustroje łatwiej się osadzają) zaczynają się teraz osiedlać naturalnie występujące bakterie wodne, a także zawleczone drobnoustroje. Żywią się one drobnymi cząstkami organicznymi w wodzie lub substancjami, które mogą wymywać się z samego materiału przewodów.

Te mikroorganizmy, wśród nich bakterie takie jak E. coli (wskaźnik zanieczyszczeń kałowych, jeśli np. podczas napełniania do zbiornika dostały się zanieczyszczenia), pseudomonady (typowe drobnoustroje wilgociolubne, które dobrze czują się w stojącej wodzie i mogą wywoływać zakażenia) czy budzące obawy bakterie Legionella, mnożą się i wydzielają przy tym śluzowate substancje. Te substancje, tak zwane zewnątrzkomórkowe substancje polimerowe (EPS), tworzą ochronną otoczkę i są podstawą biofilmu.

Biofilm to zatem znacznie więcej niż tylko odrobina brudu; jest to złożona, uporządkowana wspólnota mikroorganizmów, osadzona w samodzielnie wytworzonej matrycy śluzowej. Matryca ta skutecznie chroni drobnoustroje przed wpływami zewnętrznymi, np. krótkotrwałymi wahaniami temperatury lub zwykłym przepłukaniem wodą. Biofilm z czasem rośnie, staje się grubszy i może zwężać całe przekroje przewodów. Często pozostaje długo niezauważony, ponieważ rozwija się w ukryciu.

Zagrożenia dla zdrowia i wady jakościowe: skutki skażonej instalacji wodnej

Rozwinięty biofilm jest stałym źródłem skażenia całej instalacji wodnej. Przy każdym poborze wody drobnoustroje i fragmenty biofilmu mogą przedostać się do świeżej wody.
Zagrożeń dla zdrowia nie należy przy tym lekceważyć:

1. Pseudomonas aeruginosa, bakteria często tworząca biofilm, może po kontakcie ze skórą lub błonami śluzowymi wywoływać zakażenia, zwłaszcza przy drobnych skaleczeniach. Możliwe są także zapalenia uszu i oczu.
2. Escherichia coli (E. coli) może wywoływać ciężkie choroby żołądkowo-jelitowe z biegunką i wymiotami.
3. Bakterie Legionella (Legionella pneumophila) są szczególnie podstępne, ponieważ przez wdychanie najdrobniejszych kropelek wody (aerozoli), powstających podczas brania prysznica lub w wyniku rozpylania wody z kranów, mogą dostać się do płuc i wywołać legionellozę (ciężkie zapalenie płuc) albo łagodniejszą gorączkę Pontiac.
4. Także enterokoki mogą występować w biofilmach i wywoływać zakażenia dróg moczowych lub inne zakażenia. Oprócz tych bezpośrednich zagrożeń dla zdrowia instalacja skażona mikrobiologicznie prowadzi również do znacznego pogorszenia jakości wody. Woda może uzyskać stęchły, ziemisty lub gnilny zapach i smak, co uniemożliwia picie napojów lub przygotowywanie potraw. Widoczne cząstki śluzu w wodzie lub przebarwione wyloty armatury mogą być późnymi oznakami masywnego zasiedlenia biofilmem.

Dlaczego zwykłe przepłukiwanie lub domowe środki mogą zawieść w przypadku biofilmów

1. Wielu właścicieli pojazdów próbuje na początku sezonu jedynie dokładnie przepłukać instalację wodną świeżą wodą lub sięga po domowe środki. Rzeczywistość jest jednak otrzeźwiająca: rozwinięty biofilm jest niezwykle odporny. Matryca śluzowa działa jak pancerz ochronny i bariera dyfuzyjna.

2. Czyszczenie mechaniczne (płukanie): usuwa często tylko luźne cząstki i najwyższe, łatwo dostępne warstwy biofilmu. Mocno zakotwiczona baza i chronione w niej mikroorganizmy pozostają jednak zwykle nietknięte i mogą stamtąd szybko znów się rozprzestrzenić. Mówi się o „materiale zaszczepiającym” dla szybkiej ponownej kolonizacji.

3. Gorąca woda: musiałaby przez dłuższy czas osiągać w całej instalacji (łącznie ze wszystkimi „zimnymi zakątkami”) temperaturę powyżej 70 °C, aby wykazać pewne działanie, co w większości pojazdów rekreacyjnych trudno zrealizować w praktyce w sposób oszczędzający materiały.
4. Domowe środki czyszczące (np. środki na bazie octu, tabletki do czyszczenia protez): często nie działają wystarczająco biobójczo na różnorodność drobnoustrojów w biofilmie albo mogą uszkadzać materiały i same pozostawiać pozostałości, które z kolei mogą służyć jako pożywka.

Rozwiązanie biostream® ZERO pomaga: profesjonalnie rozprawić się z biofilmami

Do naprawdę dokładnego i trwale skutecznego czyszczenia i dezynfekcji Państwa instalacji wodnej na początku sezonu zalecamy zastosowanie biostream® ZERO. Ten wysoce skuteczny koncentrat dezynfekcyjny na bazie dwutlenku chloru został opracowany specjalnie po to, aby skutecznie zwalczać także uporczywe biofilmy. Proces dezynfekcji jest bardzo prosty:

1. Aktywacja biostream® ZERO (przykład: butelka 250 ml):
   Zastosowanie jest nadzwyczaj proste. Dołączoną tabletkę lub proszek dodaje się w całości do składnika ciekłego w butelce. Wstrząsanie lub mieszanie powoduje rozpuszczenie aktywatora. Następnie roztwór należy pozostawić na co najmniej 3 godziny w temperaturze pokojowej, aż uzyska wyraźnie żółtawe zabarwienie, co świadczy o tym, że koncentrat dwutlenku chloru jest gotowy do użycia. Ważne przed zastosowaniem w instalacji: ewentualnie istniejące filtry wody należy koniecznie usunąć lub ominąć na czas dezynfekcji. Podobnie należy wyłączyć zainstalowane na stałe chłodzenie urządzeń lub jednostki dezynfekcji UV, ponieważ mogłyby one osłabić działanie środka dezynfekcyjnego lub same ulec uszkodzeniu.
2. Siła dwutlenku chloru (ClO₂):
   Zawarta w biostream® ZERO substancja czynna, dwutlenek chloru, jest wyjątkowo skutecznym środkiem biobójczym. W przeciwieństwie do zwykłego chloru nie tworzy szkodliwych związków chloroorganicznych, takich jak trihalometany (THM), i atakuje bezpośrednio matrycę śluzową biofilmu. Dwutlenek chloru jest małą, nienaładowaną cząsteczką, która może wniknąć w polimerową strukturę biofilmu i zniszczyć osadzone w niej mikroorganizmy w drodze utleniania. Testy naukowe, przeprowadzone na przykład przez Uniwersytet w Hanowerze, potwierdzają wysoką skuteczność biostream® ZERO wobec istotnych drobnoustrojów, takich jak E. coli, Pseudomonas aeruginosa i Enterococcus faecium, już przy niskich stężeniach i krótkich czasach działania (wykazano redukcję o co najmniej 99,9%). Według arkusza roboczego DVGW W 291 biostream® ZERO jest ponadto skuteczny przy dezynfekcji instalacji w dawce około 25 razy mniejszej niż nadtlenek wodoru.

Instrukcja krok po kroku dotycząca wiosennej dezynfekcji Państwa instalacji wodnej za pomocą biostream® ZERO:

Staranne przygotowanie i przeprowadzenie jest kluczem do sukcesu. Proszę poświęcić dezynfekcji wystarczająco dużo czasu.

1. Przygotowanie instalacji:
   Należy sprawdzić wszystkie dostępne elementy instalacji wodnej (zbiornik, węże, połączenia, krany) pod kątem widocznych zabrudzeń lub uszkodzeń.
2. Opróżnić całą instalację do końca, łącznie z bojlerem/podgrzewaczem ciepłej wody. W tym celu otworzyć wszystkie krany i zawory spustowe.
3. Koniecznie usunąć z instalacji wszystkie filtry wody (filtry wstępne, filtry z węglem aktywnym itp.) albo zapewnić ich pominięcie za pomocą obejścia (bypassu). Środki dezynfekcyjne mogą uszkodzić media filtracyjne lub utracić swoje działanie.
4. Wyłączyć ewentualnie istniejące lampy UV do dezynfekcji wody lub chłodzenie dystrybutorów wody.
   
5. Aktywacja biostream® ZERO:
   Koncentrat biostream® ZERO przygotować tak, jak opisano powyżej (tabletka/proszek w płynie, 3 godziny czasu reakcji do uzyskania żółtego zabarwienia).
6. Dawkowanie przy sanitacji podstawowej (zalecane na początku sezonu lub przy silnym zabrudzeniu/podejrzeniu biofilmu):
   Do intensywnej dezynfekcji podstawowej, zwłaszcza gdy mogą występować biofilmy, należy użyć 10 ml świeżo aktywowanego koncentratu biostream® ZERO na 1 litr wody, którą może pomieścić cała instalacja (pojemność zbiornika + szacunkowa objętość przewodów i bojlera).
   Obliczoną ilość koncentratu biostream® ZERO wlać do pustego zbiornika na świeżą wodę.
   Następnie powoli napełnić zbiornik świeżą wodą z kranu aż do pełna.
   Teraz otwierać po kolei wszystkie krany (z zimną i ciepłą wodą), aż zacznie wypływać żółtawy roztwór dezynfekcyjny. W ten sposób można mieć pewność, że roztwór dotarł do całego systemu przewodów, łącznie z bojlerem. Następnie zamknąć krany.
7. Czas działania: Roztwór biostream® ZERO pozostawić w całej instalacji na co najmniej 1 godzinę. Dłuższe czasy działania, np. kilka godzin lub całą noc (możliwe jest do 12 godzin), mogą jeszcze poprawić efekt w przypadku uporczywych biofilmów.
8. Pierwsze płukanie: Po upływie czasu działania ponownie opróżnić całą instalację do końca przez wszystkie zawory spustowe i krany.
9. Drugie zastosowanie (decydujące w przypadku biofilmu!):
   Aby mieć pewność, że biofilm zostanie zaatakowany nie tylko powierzchownie, lecz skutecznie zdestabilizowany i całkowicie usunięty, drugie zastosowanie jest bezwzględnie konieczne. Jednorazowe zastosowanie przy podejrzeniu silnego zasiedlenia biofilmem może paradoksalnie prowadzić do krótkotrwałego początkowego pogorszenia jakości wody, ponieważ biofilm zostaje jedynie rozerwany, a oderwane cząstki przedostają się do wody.
   Dlatego należy powtórzyć kroki 6 i 7: ponownie dozować 10 ml aktywowanego koncentratu biostream® ZERO na litr objętości instalacji, napełnić instalację i znów pozostawić roztwór na co najmniej 1 godzinę.
   Końcowe, dokładne płukanie: po drugim czasie działania ponownie całkowicie opróżnić instalację. Następnie przepłukać całą instalację co najmniej dwu- lub trzykrotnie, dokładnie, dużą ilością świeżej wody pitnej, aż przy punktach poboru nie będzie już widoczne żółtawe zabarwienie ani wyczuwalny ewentualny lekki zapach roztworu dezynfekcyjnego.

Zamów teraz biostream® ZERO